[ پيشگفتار ] فهرست مطالب صفحه I [ مقدمه ] 1 در ضرورت و سودمندى كسب دانش 3 - 1 در تعريف گونه‌هاى دانش از رياضى و منطق و غيره 8 - 4 در فوايد تاريخ و كتابهاى جغرافيا و راهنامه‌ها 10 - 8 داستان مافناى دريانورد 12 - 11 فايدهء علم هيئت در شناختن جهت قبله 15 - 13 سخنانى در آغاز آفرينش 18 - 16 تغييراتى كه در سطح زمين با گذشت زمان حاصل مىشود 18 - 16 پيدايش كوهها و دره‌ها 19 - 18 تبديل خشكى به دريا و دريا به خشكى 23 - 20 تغيير آب و هوا با گذشت زمان 25 - 24 تأثير نزديكى به قطب در آب و هوا 27 - 16 خشكيهاى نيمكرهء جنوبى زمين 33 - 28 هدف از تأليف كتاب يعنى تصحيح طول و عرضهاى جغرافيائى و مسافتها 35 - 34 II گفتار در بيرون آوردن عرض بلد 37 استفاده از ستارگان پيوسته پيدا 40 - 38 رصد پسران موسى در بغداد 41 - 40 استفاده از ستارگانى كه طلوع و غروب دارند 43 - 41 روش عملى كار 45 - 43